Afrika ritminin coşkusu,
Renklerin Çılgın armonisi
Ve
Buram buram tütün kokusu;
KÜBA
A’dan Z’ye Küba
Alışveriş
Puro (tanesi 3-8 CUC), rom, kahve, tahta eşyalar (sedir ve gül ağacı), resim, siyah mercan. Pazarlık vardır ama yaygın değildir.
Özellikle tablolar olmak üzere her şeyin faturasını ve bandrolünü alın. Tablolarda Fondo de Bienas Culturales bürolarına bildirimde bulunup vergi vermek lazım.
Havalimanında puro daha da ucuz olabilir.
Bayrak (tartışmalı)
1849’da Küba’yı genç Amerika’nın parçası yapmak isteyen Narciso Lopez için şair Tolon tarafından çizilmiş. Milliyetçiler 1902 yılında bayrağı kabul etmiş. 5 mavi-beyaz bant 5 bölgeyi (o zamanki) Teksas bayrağından alınan yıldız 32. yıldızı- Amerikan yıldızını temsil ediyor. Kırmızı üçgen ise masonik eşitlik sembolü…
Che Guevara
1928 yılında Arjantin’in Rosario şehrinde doğan Che henüz iki yaşında iken ilk astım krizine yakalandı. Babası İrlandalı annesi ise İrlandalı-İspanyol olan Che, üç yaşında iken ailesi Buenos Aires’e yerleşti. Daha sonraları astım krizlerinden dolayı doktorlar mutlaka iklim değiştirmesi gerektiğini söyleyince Cordoba’ya yerleştiler. Guevara ailesi, 1944 yılında yeniden Buenos Aires’e göçtü. Durumları iyiden iyiye bozulmuştu. Che, bir yandan öğrenimine devam ederken biryandan da çalışıyordu. Tıp fakültesine yazıldı. Son sınıfta iken Che, arkadaşı Alberto Granadas ile bütün Latin Amerika’yı içine alan 7 aylık bir motosiklet turuna çıktı. Bu tur ona, Latin Amerika’nın sömürülen köylülerini yakından tanıma fırsatı verdi. Che, 1953 yılının Mart ayında üniversiteyi bitirmiş doktor olmuştu. Önce Guatemala’ya sonra Meksika’ya gitti. Ernesto, Guatemala’da bir çok Kübalı sürgün ve Fidel Castro’nun kardeşi Raul ile karşılaşmıştı. Meksika’ya geçtiğinde ise Fidel Castro ve arkadaşları ile tanışarak Granma gemisiyle Küba’ya hareket etti ve savaşın sonuna kadar en ön safhada yer aldı. Devrim sonrasında Binbaşı Ernesto Che Guevara, Havana’nın la Cabana Kalesi’nin komutanlığına getirildi.1959 yılında Küba vatandaşı ilan edildi. Bir süre sonra silah arkadaşı Aleida March ile evlendi. 7 Ekim 1959′da Milli Tarım Reformu Enstitüsü başkanlığına atandı. 26 Kasım’da da Küba Milli Bankası başkanlığına getirildi. Böylece Che ülkenin mali işlerini yüklenmiş oluyordu. 23 Şubat 1961′de Küba Devrim Hükümeti bir sanayi bakanlığı kurarak Che’yi bunun başına getirdi. Ancak Playa Giran çatışması sırasında, tekrar kale komutanlığı görevine getirildi. Ama o başka Latin Amerika ülkelerine gidip halkları örgütlemesi gerektiği kararını vermişti. Önce Belçika Kongo’suna sonra Bolivya’ya gitti. Barrientos’un askerleri onu 7 Ekim 1967 gecesi Hieguras yakınlarında kıstırdılar. Bacağından ağır bir yara aldı ve bir okula hapsedildi. 9 Ekim günü CIA ajanı Mario Teran’ın dokuz kurşunuyla can verdi. Küba’da Santa Clara şehrinde bir Mozolede gömülüdür.
Coğrafya
1200 km uzunluğunda 32.210 km genişliğinde 3500 km kıyı şeridine sahip bir adadır. Batıda Cordillère de Guaniguanico, ortada l’Escambray ve doğuda la Sierra Maestra isimli 3 dağ sırasına sahiptir. Ana ada dışında gençlik adası (isla de la juvenitad) ve cayo denilen diğer küçük adalardan oluşur. En yüksek nokta 1974 metre ile Pico Turquino. 14 bölge, 169 belediye ve Juvenitad özel belediyesinden oluşur.
Dikkat
Havalimanı çıkış vergisi 25 CUC müşteri kendi öder.
Havalimanında depar esnasında kulağınız anonslarda olsun. Check-in yapıldıktan sonra bile isim anons edip valizinizle alakalı çağrılabilirsiniz. Kimse anonsa cevap vermezse valiz orada kalır.
Havalimanına vardığınızda, otobüse koyana kadar valiz etiketlerini atmayın.
Cep telefonu çok pahalıdır.
Yurtdışına faturasız 23 taneden fazla puro çıkarılamaz.
Din
1962 yılında Castro 400 Katolik dini okulu laik okula çevirtti. Rahibeleri hastanelerden çıkarttı. İbadet yeri hariç dini eğitimi yasakladı. 1992 anayasası ise dine daha fazla özgürlük tanıdı ve anayasadaki ateist ibaresi laik ibaresiyle değiştirildi.
Tarihiyle paralel olarak Küba da değişik dinler bir aradadır. Ana din Katoliklik olmakla birlikte Afrika dinleri de yaygındır. Afrika inanışları arasında en yaygın olanı Regla de Ocha da denilen Santeria’dır. Köleler din değiştirmeye mecbur edilince, Nijer deltasından gelen Yorubas’lar kendi tanrılarıyla Hıristiyan azizlerini disimile etti. Nijerya’da toplam 400 Küba’da ise 40 Orisha var. 20’si çok inanılır. Halkın %50’si ve bir çok Hıristiyan Santeria dinine de inanır.
Santeria daha çok doğuda yaygındır ama Havana ve Matanzas’ta da görülür. Ekonomik kriz, kişisel ve ailesel sıkıntılar ve geleceğin belirsizliği yüzünden etkisi artmış ve beyazlar arasında da rağbet görmeye başlamıştır. Santeria papazları babalaos veya Santeros diye adlandırılır. Sıkça fikri alınır ve ayinleri yönetir. Toplam 10.000 Santeros var. (300 Hıristiyan papazı var) Tapınakları yoktur. Ayinler evlerde yapılır. Ayinler yavaş başlar. Hızlanır. Bağrışlar, şarkılar, danslar takip eder. Bu Trans durumudur. Transa geçenin vücuduna Orisha girdiği varsayılır.
Ana tanrı Olofi’dir. Hıristiyan tanrısı gibidir ama yeryüzüyle ilişkisi yoktur. Onunla inananlar arasındaki ilişkiyi Oricha denen tanrısal varlıklar sürdürür. Her bir Oricha’nın rengi, giyimi, sevdikleri ve sembolleri ayrıdır.
- Ochún : Nehirde yaşayan aşk tanrıçası Caridad del Cobre bakiresiyle özdeştir.
- Chango : Şimşek ateş ve savaş tanrısı. St Barbara ile özdeştir.
- Yemayá : Deniz tanrıçası. Regla bakiresiyle özdeştir.
- Orula : Ochun’un kocası. Geleceği söyler dolayısıyla çok önemlidir.
- Obatalá (Ochalá) : Hermafrodit tanrı
- Ogun : Dağ ve demir tanrısı
- Oddua : Ruhların ve ölülerin tanrısı
- Obba (Oya) : Göl tanrıçası, karı koca sadakatinin sembolü.
1986’da Yoruba Kralı Alaiyeluwa Okunade Olubese Küba’yı ziyaret etti.
1996’da Castro Vatikan’ı, 1998’de Papa Küba’yı ziyaret etti.
Eğitim
1961 yılındaki okuma yazma seferberliği esnasında binlerce öğrenci, kırsal kesime giderek köylülere okuma yazma öğretti. Küba’da okul anayasal olarak mecburidir ve bedavadır. Halkın %99,8’i okuma yazma bilir.
Ekonomi
1959’da, sakallılar başa geçtiğinde tarım alanlarının %83’ü ve ihracatın %81’i şekerdi. 1962’de Amerika Küba ticaretine ambargo koydu. 80’lere kadar Küba, Sovyet bloğu ile yapma bir ekonomik ortamda yaşadı. Moskova, Küba şekerini dünya piyasasından 3 kat daha pahalıya alırdı. Dolayısıyla tek amaç şeker üretimini arttırmak idi. 89’da Gorbatchev bu yardımı kesince ekonomi çöktü. Zamanla doğu bloğu ülkelerinden gelen turistlerin yerini batılı ülkelerden gelenler aldı. Turizm (2005: 2.3 milyon turist, 2 milyar dolar girdi) ülke ekonomisinde en önemli gelir kaynağı oldu ve şekerden fazla kazandırmaya başladı. 156 rafineriyle şeker 2inci önemli endüstridir.
2001 yılında Michelle kasırgasından sonra Amerika yardım teklif etti. Sürpriz biçimde Castro kabul etti. Tam ilişkiler iyiye gidiyor derken 2004 yılında Bush, Amerika’da oturanların ailelerine yolladıkları yardımlara (senede 1 milyar dolar) sınır koydu. Artık senede 1 değil 3 senede bir gitmelerine izin vardı. Aynı yıl Kasım ayında Castro televizyondan konvertible pezonun doların yerini alacağını açıkladı. Küba’lılar bankalara koşarak paralarını değiştirdiler. Tabii halk günümüzde 2’ye ayrılmıştır. Maaşları 9-30 CUC civarı olan ve CUC ile ilişkisi olmayanlar, karneleri ile asgari ihtiyaçlarını karşılamaya çalışırlar. Diğer yanda turizmle ya da Miami ile dolayısıyla dövizle ilişkisi olanlar değişik bir hayat sürer. Bunun doğal sonucu olarak bir yandan hırsızlık agresyon sahte mal satımı vs başlamış diğer yandan komünist toplumda sosyal sınıflar oluşmuştur. Deterjan, diş macunu, yağ gibi bazı ana ihtiyaçlara da CUC hariç ulaşım yoktur.
Günümüzde 4 ülke hariç (Amerika, İsrail, Marshall adaları, Palau) tüm Birleşmiş Milletlere üye ülkeler her sene ambargoyu kınarlar. Günümüzde Küba’da 300 yabancı şirket vardır.
Petrol ülke tüketiminin %40’ını karşılar. Nikel de önemlidir.
GDP (purchasing power parity): $51.11 milyar (2007 tahmini)
GDP per capita (PPP): $4.500 (2007 tahmini)
İçecek
Kahve: Küba kahvesi güzel ve ünlüdür. Kübalılar sert ama bol şekerli içer.
Bira: Cristal (en çok bulunan) Bucanero ve Mayabe (Blanca veya Negra) en iyileri.
Şarap: Soroa ya da Castillo del Morro gibi az sayıda şarap var. Diğerleri ithal…
Rom: (ilgili başlığa bakınız)
Guarapo: Şeker kamışı suyu.
Guararón: Romlu şeker kamışı suyu.
Pina Colada: Rom, Hindistan cevizi suyu, ananas suyu.
Mojitos: Soda, yeşil limon suyu, rom, şeker, nane yaprağı & bitters
Daikuiri: Limon, beyaz rom, pudra şekeri
Cuba Libre: Rom ve kola
Hayat tarzı
Kübalılar genelde çıkmayı, dans etmeyi, konuşmayı seven sosyal insanlardır. Tüm günü dışarıda geçirebilirler. Ev kapıları genelde açıktır ve ev ile dışarısı arasında tam bir sınır yoktur. Müzik günlük hayatın bir parçasıdır.
Hemingway (1899-1961)
1932’deki ilk gezisinde Küba’ya aşık olan ünlü yazar, 1939’da adaya yerleşti. Balıkçılığa ve özellikle kılıç balığı avına meraklıydı. Zaten adaya yerleşmesinde bu unsur başrol oynadı. Önce eski Havana’da Ambos Mundos otelde kaldı daha sonra şehir dışında aldığı villaya yerleşti. 6000’den fazla kitabı ve 60’tan fazla kedisi, köpekleri ve horozlarıyla 20 sene villasında kaldı. Bodeguita del Medio ve El Floridita restoranlarının müdavimiydi ve daiquiri’nin yaratılmasında yardımcı oldu. En ünlü romanlarını adada yazdı. “Yaşlı adam ve deniz” romanıyla 1953’te önce Pulitzer kazandı. 1954’te Nobel ödülünü aldığında “Çalışmaların Küba’da yaratıldığından ve yapıldığından bu ödül Küba’ya ve benimde bir tanesi olduğum Cojimar’lılara aittir” diyerek ödülü Madonna del Cobre’nin ayağına bıraktı. 2. dünya savaşında Alman denizaltılarını haber veren bir Amerikan ajanıydı. Kısa süre evvel açıklanan bir rapor, devrimden sonra da Amerika için çalıştığını söyler. 1960’da Amerika’ya döndü çünkü Amerikan vatandaşı olması işleri zorlaştırmıştı. 1961’de intihar etti. Bazılarına göre intihar nedeni paranoya idi zira hem CIA hem de Kübalıların kendini izlettiğini sanıyordu.
Jineteras
Kelime anlamı jokey ya da at süren. Burada at turist demek tabii. Bu kelime Küba’da resmi olmayan fahişelere verilen ad. Genelde gündüzleri normal iş sahibi ve yalnızca paraya ihtiyacı olan kadınlar.
Fahişelerin otellere girmesi yasak ama güvenliğe rüşvet ile (25-30 C) ayarlanabiliyor. Olmadı Casa’lara (evler) gidilir. Hatunla her şeyin pazarlığı yapılmalı yoksa yanlış anlama olur. Birçok bar veya gece kulübüne kızların tek girmesi yasak. Size yaklaştıklarında amaç asılmak değil içeri girebilmek. Bazı turistler girişlerini ödüyor ama sonra kızlar ortadan kayboluyor.
Problemin büyüklüğü karşısında 99 Şubatı’nda polis tüm evleri tek tek arayarak 7000 jineteras’ı ülkenin diğer bölgelerine yolladı. Bugün, bir turiste bu amaçlı asılmak 2 sene hapis cezası gerektirir.
Karne sistemi
1015 nolu yasa ile 12 Mart 1962’de başlatılan bu sistemde, aileler “libreta” adı verilen karneler ile kişi sayıları oranında ve kişilerin yaşlarına göre malzeme alabiliyorlar. O seneki üretim miktarına göre, alabilecekleri yiyecek miktarı değişiyor hatta bazen karneden çıkarılıp serbest hale gelebiliyor. Karnede yiyecek dışında puro, tütün, kibrit, gaz yağı gibi malzemeler de var. OFICODA adı verilen hükümet ofisi bununla ilgilenmek için kurulmuş. Her sene yeni karne dağıtılıyor.
Malzemeler yerel Bodega’lardan alınıyor ve başka bölgenin Bodega’sından alışveriş yasak. 1989’a kadar oyuncak gibi endüstriyel malzeme de bu karnedeydi. Örneğin çocuk başına senelik 3 oyuncak hakkı vardı.
Müzik
Küba’da 2 tahta parçasından boş bir kutuya kadar her şey müzik aleti olarak kullanılabilir. Günün herhangi bir saati, otobüste, plajda ya da sokakta müzik yapan ve dinleyen insanlara rastlayabilirsiniz. Küba müziğinin doğuşu Santeria ayinleridir. Küba halk müziği, Afrika ritimleriyle İspanyol melodilerinin füzyonudur. Dans ta hayatın vazgeçilmez parçasıdır. Müzik başladığında kimse yerinde duramaz.
Mambo 1940’larda Amerika’yı sardı ama Orestes ve Cachao López’in 1938’de “Mambo” isimli danzon tipi bir parça yapmalarıyla başladı.
Cha cha cha Enrique Jorrin tarafından yaratılan, danzon’dan doğan müzik. Mambo’nun alt kategorisi.
Son 19 yy.’da Afrika ritimleriyle İspanyol melodilerinin karışımıyla doğan ve Latin Amerika’yı etkileyen country tipi müzik. 6 kişi tarafından yapılır: 2 solist, + tres (6 telli gitar) + kontrbas + bango + İspanyol gitar. Compay Segundo’nun müziği.
Rumba Afrikalı ruhlu Küba müziği fakir semtlerde köleliğe ve ayrımcılığa karşı bir başkaldırı olarak çıktı. Kırsal stilde olanına Columbia, kentsel stilde olanınaysa Yambu ve Guaguanco adı verilir. Guaguanco dansı 1 erkek ve 1 kadın tarafından yapılır ve seksi sembolize eder. Columbia ise erkekler tarafından yapılır ve akrobatiktir.
Salsa Rumba Monturo, son kısım, perküsyonistler şarkıdan sonra emprovize çalar. Hararet yükselir.
Buena Vista Social Club ise 1940’lı yıllarda Havana’da yalnızca üyelerin girebildiği bir müzik kulübünün adıdır. 1998 yılında Wim Wenders’ın kulüpte çalan bazı müzisyenler ile bu kulüp hakkında yaptığı film çok başarılı oldu.
Compay Segundo (1907-2003) 1934 yılında gitar çalmak için Havana’ya geldi. Daha sonra klarnet çaldı. Unutulup 15 sene puro sarıcılığı yaptı. Neredeyse 90’lı yaşlarında yeniden ünlü oldu. Tres’e 1 tel ekleyip yeni bir gitar yarattı.
Para
Küba’da 2 çeşit para kullanılır. Yerli halk Peso Cubano, yabancılar ise Convertible Pesos (CUC) kullanırlar. 1 pezo 1 dolara eşittir ancak doları pezoya değiştirirken %10 komisyon ödenir diğer para birimlerinde ödenmez. Kredi kartı ödemelerinde %15’e varan komisyon ödenir. Bankalar hafta içi 8:30-15:00 arası açıktır. Döviz büroları daha erken kapanır. 8 Kasım 2004 tarihinde dolar ve diğer paraların kullanımı yasaklanarak konvertible pezoya geçildi. Kağıt paraları ayırt etmek kolaydır ama bozuk paralarda daha zordur, normal pezolar tarihsel insan portrelerine yer verirken konvertible olanlar turistik mekanları resimler. Varadero bölgesinde Euro kullanılabilir.
Plakalar
Sarı – Özel araç
Koyu kırmızı – “T” (tourismo) ile başlar kiralık araba
Turuncu – ikinci harfi K Küba’da çalışan yabancı
Açık Turuncu – Yönetici veya önemli şahıs, bedava benzin alır
Açık kırmızı - Devlet malı, işi bitince geri götürülür
Mavi – Devlet malı, işi bitince arabayla eve gidebilir
Beyaz – Resmi / bakanlık
Siyah – Elçilik
Yeşil – Ordu
Açık Yeşil – İçişleri Bakanlığı
Puro
Puroların ilk olarak adanın yerli halkı tarafından tanrılara yalvarmak için içildiği biliniyor. Kristof Kolomb’un gelişinden sonra tedavi edici özellikleri olduğu sanılan puro İspanya’ya ithal edilmeye başlandı. Bununla birlikte ilk içenler hapse atıldı zira puro dumanının şeytani etkileri olduğu sanılırdı. Devrimden sonra Amerikan ambargosunun uluslararası puro satışlarına önemli bir etkisi oldu ama 90’lı yıllarda yeniden moda olması satışları artırdı.
Puro 3 bölümden oluşur:
Tripa; tütün yapraklarından yapılan ana ya da çekirdek kısımdır. El yapımı purolarda özel bir tat elde etmek için yapraklar özel seçilir.
Capote; tripa yapraklarını bir arada tutan bağlayıcı yapraktır.
Capa ise sarıcı dış yaprağa verilen isimdir. Rengini ve kadifemsi yumuşak görüntüyü sağlar.
Torcedor ya da puro saran kişi önce capote’yi masaya serer ve tripa’yı oluşturacak yaprakları seçer. Sarma işlemi bitince son rötuşları yapar ve özel bir aletle puronun çapını ölçer.
Tütün bitkisi altın renkli yuvarlak küçük tohumdan büyür. Azami olgunluğa Kasım-Şubat arası erişir. Corojo tipi tütün, seralarda yetişir ve sarıcı yaprak olarak kullanılır, Criollo tipiyse açık havada yetişir ve diğer kısımlar için kullanılır. Criollo 3’ ayrılır: Ligero en aromatik ve en iyi olanıdır ama zor yanar ve serttir. En çok güneş alanı budur ve yalnızca tam olgunluğa oluştuğunda toplanır. Diğerleri Seco ve Volado’dur. Tütün hasadı zor ve zahmetli bir iştir. Önce yapraklar birleştirilir daha sonra yatay çubuklara asılarak kurutma odalarına götürülür. Kurutma 45 ila 60 gün sürer. Renkleri açık yeşilden kahverengiye döner. Daha sonra sulanarak nemlendirilir.
El yapımı purolar tam yaprak kullanırken, makineler artık yapraktan yapılma yaprak kullanırlar. Kaçak purolarda ise muz yaprağına bile rastlanır.
En kaliteli purolar yaşlandıkça güzelleşir.
Yurtdışına faturasız 23 taneden fazla puro çıkarılamaz.
Puro fabrikalarında çalışan Torcedor’lar günde 2 tane puroyu eve götürebilir, fabrikada istediği kadar içebilir. Sigara içmenin serbest olduğu nadir mekanlardan… Her bir Torcedor günde 60 ila 250 (ortalama 170) puro sarar. Toplam 32 marka vardır. Tüm fabrikalar devlete ait olduğundan aslında rekabet yoktur. Her fabrika, her markayı imal edebilir. Örneğin Partagas’ta 21 ayrı marka sarılır. Çalışanlara günde 1 saat kitap okunur. Eskiden tam gün okunurmuş. Kalan vakitte hoparlörlerden müzik ya da haberler dinlenir.
Sartre derki “Jazz müziği Havana purosu gibidir. Yerinde tüketmek lazım” Küba’da içilen puronun tadı ayrıdır. Nem, dekor ve göze batmama (herkes içer) bunun nedenleridir. Üstelik de içerken kapitalist damgası yemezsiniz!
İçerken puronun külü beyaz ise ve düşmeden uzun süre dayanırsa kaliteli olduğunu gösterir.
Rom
Nereden nereye; şeker kamışını, Büyük İskender, Hindistan’a yaptığı seferlerden birinde uzak doğuda keşfedip Akdeniz havzasına getirmiş.
Şeker üretimi esnasında buharlaştırma kazanının dibinde kalan melas, su ile karıştırılarak şıra oluşturulur. Şıra 48 saat ile 5 gün arası bir süre doğal yolla mayalandıktan (fermente) sonra damıtılır (distile). Bu yolla elde edilen berrak sıvı Silver Dry denilen genç Rom’dur. Bazı Romlar meşe fıçılarda 3 sene (carta blanca), 5 sene (carta oro) veya en az 7 sene (anejo) yaşlandırılır. Genç olanlar soğuk ve kokteyllerde içilirken yaşlandırılanlar sek ve oda sıcaklığında içilir.
En ünlü marka olan Bacardi, Castro devrimiyle kaçarak Puerto Rico’ya yerleşmiş. En ünlü Küba markası Havana Club.
Sağlık
Hükümetin çabaları sayesinde gelişmiş ülkeler seviyesinde ve bedava hizmet veren bir sağlık sektörüne sahiptir. Aşı kampanyaları ile Amerika kıtasında görülen hastalıkların önüne geçilmiştir. Latin Amerika’nın en uzun ortalama ömrüne (Küba: 78, Türkiye: 72.62) ve en düşük çocuk ölüm oranına (Küba: 6,04/1.000 Türkiye: 39,69/1.000) sahiptir.
Deng hastalığı adada görülür. Özellikle sivrisineklere karşı dikkatli olmak lazımdır.
Siyasi sistem
Günümüz anayasası halkın %97,7 evet oyu verdiği ve 1976 yılında kabul edilmiş bir anayasadır. Oy verme yaşı 16’dır. 1992 yılında yabancı yatırımları kolaylaştıran, dini özgürlükleri arttıran ve “Ulusal meclis”in direk halk tarafından seçilmesini öngören değişiklikler getirilmiştir. 5 senede bir seçilen 589 vekil “Halk Gücünün Ulusal meclisini” oluşturur. Devlet konseyi bu meclis tarafından seçilir. Konsey başkanı aynı zamanda devlet başkanı, hükümet başkanı ve bakanlar kurulunun başıdır. Tek siyasi parti “Küba Komünist Partisi”dir ve aday sunması yasak olduğundan halk kendi adaylarını seçer. Sivil Toplum Örgütleri (özellikle CDR devrim savunma komitesi) çok güçlüdür.
Ulaşım
Araba kiralama Günlük 45-100$ civarı. Benzin 1$ civarı
Otobüs Camel Bus Havana’da toplu taşıma araçları. 300’den fazla adam alır.
Astro Bus Turistlere az da olsa yer veren viazul’dan daha az konforlu otobüsler
Viazul Bus Klimalı çok modern otobüsler
Taksi Panataxi (tel: 55 5555), Transtur, Havanatur, Cubataxi gibi firmalar var. Taksimetre var ama pazarlık ta var.
Classic Cars: Gran Car tel- 33 5647 ya da 40 1955 Genelde saati 15 dolar civarı
Cocotaxi: Sarı yumurta biçimli scooter’lar Hotel Inglaterra çevresinde bulunur. Taksimetre yok. Kısa mesafe için ideal.
Calezas (Horsedrawn Buggies): Bu faytonlar Empedrado ve Tacon caddelerinin birleştiği yerde dururlar ama yolda da görülüp durdurulabilir, adam başı saati 5 dolar civarı
Ciclotaxi: Yüzlerce 3 tekerlekli bisiklet taksi ya da “rickshaw” Havana sokaklarında kısa mesafeler için iyi bir alternatiftir.
İllegal taksiler: Otellerin ve bar diskoteklerin çevresinde bulunurlar. Fiyat için pazarlık ediniz.
Yiyecek
Küba’da 4 çeşit restoran bulunur
Resmi restoranlar: Devlete ait, benzer menülü (kreol ve uluslararası), hijyen problemsiz
Paladares: Damak anlamında olan bu kelime, “Aşk Ödediğinde” adlı Brezilya dizisinin kızı yüzünden beş parasız kalan başrol oyuncusunun dizide açtığı restoranın adı. Castro izniyle 1995’te açılan bu özel restoranlar azami 12 kuver açabilir. Aylık yüksek sabit vergi öderler.
Küba’lıların sığır eti ve ıstakoz bulundurma hakkı yoktur. Ama Paladar sahipleri gizlice edinip gizlice müşteriye sunarlar.
Halk restoranları: Kötü yemek, yalnızca pezoyla ödenir.
Küba tarzı fast food ve kafeteryalar:
Congri: Siyah fasulyeyle pişirilmiş soğan sarımsak biber ve kimyonlu pilav
Le cochinito: Domuz eti,
Bistec de puerco limon ve portakalla terbiye edilmiş ızgara domuz bifteği
Potaje: Siyah ve kırmızı fasulyeden yapılan baharatlı kalın çorba.
Ajiaco: Etli ve sebzeli yahni gibi çorba
Chicharritas: Kızarmış muz
Camarones: Karides ızgara, fırın veya haşlama olabilir.
Enchilada de langosta: Önce haşlanıp daha sonra domates biber ve sebzeyle pişirilen ıstakoz
Timsah: Yalnızca Guama ve Zapata bölgelerinde.
Meyveler: Tropik cennet: Muz (plátano). Goyav, papay (fruta bomba), Mango, bazen meyve tabağı giriş yemeği olarak yenir.
Dulce de coco con queso: Hindistan cevizli peynir tatlısı
Coppelia dondurmaları
Bunları biliyor musunuz?
-Tüm devlet malı araçların şoförleri işleri bittikten sonra otostopçuları almaya mecburlardır. Buna turist otobüsleri ve kamyonlar da dahildir.
- Linea Caddesinde Atatürk büstü var. Esenyurt belediye başkanı Dr. Gürbüz Çapan Jose Marti’nin büstünü Esenyurt Havana parkına koyunca Atatürk büstü Havana’ya konulmuş.
- Havana, İstanbul’un 49 kardeş şehrinden biri.
- Hepimiz bildiği ünlü ‘‘Guantanamera’’ şarkısının sözlerini Kübalı şair Jose Marti yazdı.
- Varadero bölgesine Kübalılar giremez. Görevliler özel izinle girer.
- Dünyada m2’ye en fazla 50’li yılların Amerikan arabası düşen ülke Küba’dır ama Castro tarafından milli servet kabul edildiklerinden ihracatları yasaktır.
- Castro’nun boyu 2 metreye yakındır.
- 1998 yılında 2000’i İtalyan 3000’den fazla Avrupalı bir Kübalıyla evlendi.
-“Jolly Roger” isimli kurukafa korsan bayrağı ilk olarak Küba sularında kullanıldı.
ÜLKE KARNESİ
ADI ve BAŞKENTİ: Küba ve Havana
YÜZÖLÇÜMÜ ve NÜFUS: 110.860 km2, 11.394.043 (Haz 2007 tahmini)
KOMŞULAR: US Naval Base Guantanamo 29 km
GMT VE SAAT FARKI: GMT-5 Yaz saati var, Türkiye ile 6-7 saat fark
TELEFON KODU VE INT ARAMA: 53, yurtdışı arama 119+ülke kodu
PARA BİRİMİ VE DEĞERİ: Küba Pezosu (CUC$) 1 EURO = 1,44 CUC 1 CUC = 28CUP
ÖLÇÜ BİRİMİ ve Trafik: Metrik, sağdan trafik
LİSANI: İspanyolca
CEP TELEFONU: Kullanılır, C-Com (Cubacel)
ELEKTRİK VE PRİZ TİPİ: 110V 60 Hz bazı otellerde 220V bulunabilir.
GİYİM KUŞAM: Hava hep 20-30 arası. Casual giyim
DİNİ: 85% Katolik ama birçoğu Santeria dinine de inanır.
ETNİK DAĞILIM: Metis 51%, Beyaz 37%, Siyah 11%, Çinli 1%
GDP VE GDP per capita (PPP): $51.11 milyar (2007 tahmini) ve $4,500 (2007 tahmini)
ALIŞVERİŞ: Puro, rom, kahve, tahta eşyalar, resim.
TAX FREE: Yok
PAZARLIK: Var ama az
BAHŞİŞ : %10 civarı
ULAŞIM: Otobüs, Taksi, Klasik araçlar, Cocotaxi, faytonlar, Ciclotaxi, İllegal taksiler
ÜNLÜ YEMEKLER: Congri, Le cochinito, Bistec de puerco, Potaje, Ajiaco Chicharritas Camarones, Enchilada de langosta
ÜNLÜ İÇECEKLER: Mojitos, Kahve, Guarapo, Guararón, Rom, Bira
VİZE: Tüm ülkelerden vize ister.
SAĞLIK VE AŞI: Gerekmez
UNESCO: Kültürel : Archaeological Landscape of the First Coffee Plantations in the South-East of Cuba (2000) Old Havana and its Fortifications (1982) San Pedro de la Roca Castle, Santiago de Cuba (1997) Trinidad and the Valley de los Ingenios (1988) Urban Historic Centre of Cienfuegos (2005) Viñales Valley (1999) Doğal : Alejandro de Humboldt National Park (2001) Desembarco del Granma National Park (1999)
DİKKAT: Özellikle tablolar olmak üzere her şeyin faturasını ve bandrolünü alın.
GİDİLEN ŞEHRİN ADI: Havana
YÜZÖLÇÜMÜ RAKIM ve NÜFUS: 2.189.000
GEZİLECEK YERLERİ: Malecón, Eski Havana, Katedral Meydanı, Plaza De Armas San Fransisco Meydanı Prado, Capitolio, Museo de la Revolución, Vedado semti, Devrim Meydanı, Rampa, Colon Cemetery, Miramar
DİĞER:
REST VE BAR:
El Floridita Obispo 557 esq. Monserrate, Old Havana Res (53-7) 867 1299, Tel:(53-7) 867 1300 Hemingway’in ünlü ettiği daiquiri’nin merkezi restoran http://www.floridita-cuba.com/
La Bodeguita Del Medio Calle Empedrado entre Cuba y San Ignacio, La Habana Vieja. Tel: 62-4498, 62-5156. Open daily 11:30am-1am. Mojitos’un evi
Casa de la musica
http://www.cubalatina.com/ http://www.cubancigarshistory.com/ http://www.cubamaniaks.com http://www.cuba-junky.com
